Բուլդոզերի ժամանակը. Հարցազրույց Արթուր Մեսչյանի հետ (Երևան քաղաքի ամսագիր 2011, ամառ)

Այս տարվա սեպտեմբերի 21-ին հանրությանն է ներկայացվելու Մատենադարանի շենքի նոր թևը, որի աոաջին նախագիծը պատրաստ էր դեռ 1980-ականների վերջին։ Նախագծի հեղինակ Արթուր Մեսչյանը, սակայն, մեզ հետ խոսեց ոչ միայն Մատենադարանի, այլև Երևանի ՜ճարտարապետական տեսքի մասին ընդհանրապես՝ փորձելով րացահայտել խորքային խնդիրները ն դրանց հնարավոր լուծումները։

Բոլորս տեսնում ենք, թե ինչ ախուր վիճակում է հայտնվել Երևանը վերջին տարիներին։ Խոսքս մասնավորապես ճարտարապետական աեսքի մասին է։ Ըստ ձեզ, ործ՞ոնք են դրա պատճառները։

— Կա ձևավորված կարծիք, որ ներկա իրավիճակի մեղավորները ճարտարապետներն են։ Բավական հեշտ բացատրելի և ամենակարևորը՝ հարմար դիրքորոշում է։ Դժվար է ընտելանսւլ այն մտքին, որ տիրող տխուր քաղաքային ներկայացման մասնակիցները րոլորս ենք՝ մեր մայրաքաղաքի անշնորհակալ ժաոանգորդներս։ Քաղաքն ի վերջո նմանվում է նրանց, ովքեր ապրում են այդ միջավայրում և փոխում է իր դեմքը քաղաքացու պատկերին համապսւաասխան։ Չկա, չի եղել և չի լինելու ոչ փոխկապակցված ճարտարապետական միջավայր։ Քաղաքացի և պետություն հասկացություն- ները անբաժան են, նույն ժամանակում են և արձա– գանքվռւմ են «մեր կյանքի փողոցներում» կամ որպես հաջողված եռաձայն մեղեդի, կամ հար՜բած «դաստայի» ոոնոց։ Երևանը մեր կյանքի միջավայրն է, որի մեջ մեզ պարգևված է ապրել՝ կրելով որոշակի շարունակական պաաասխանաավություն, այլ ոչ թե «ազգասիրական» պաթոսով տոգորված երգերի թեմա։

Երևանի արտաքին տեսքի փոփոխության գործընթացը նոր չի սկսվել։ Մայրաքաղաքը դարձել է մեր խառը անցումային ժամանակաշրջանի զո՞հը։

— Սա «ապերոյական կապիտալիգմի» վերջին քսան տարիների արդյունք է։ Հատուկ նվիրվածությամբ և եոանդով ամեն մի «շինող» և բնականաբար «փինող» պատեց բորբոսի հաստ շերւոով՝ կայացած քաղաքի մայթերը, շենքերի ճակաաները։ Իրեն հաաուկ ճաշակով վերաշինեց աոաջին հարկերը, թափանցեց նկուղները մարմնավորելու իր երազած «դուքյանը», որպես հետևանք՝ ամոթով թողնելով կաոույցի հիմքերը և արհամարհելով հենապատերր, վերջնականապես հաստատելով նրանց որպես գալիք երկրաշարժի մարդասպանության քնկոտ ականներ։ Քաղաքային մարազմի աոաջին փուլն էր։ Իհարկե, չխուսափեցին բորբոսից և տանիքները, որտեղ «նոր երևանցին» բարձրագույն նվիրվածությամբ՝ որպես գյուղի պական աան խորհրդանիշ, կաոուցապաաեց քաղաքի հինգերորդ ճակատը, վերահաստատելրվ իր թանկագին ներկայությունը բոլոր հետևանքներով:

Բայց սրանով կարծես թե, մարազմը չավարավեց…

— Բնականաբար հերթը հասավ քաղաքի այգիներին և պուրակներին, ինչր կարելի է համարել մարազմի՝ տա Աստված, ավարտական, երրորդ փուլը։ Միայն «նոր երևանցուն» ծանոթ մեթոդով չորացվեց և կացնահարվեց օղակաձև և ուրիշ ձևեր ռւնեցող րոլոր նախկին այգիների ծառերի զգալի մասր։ Եվ ահա, «նոր երևանցին» իրեն պարգևած բանջար աճեցնելու փոխարեն որոշեց արաադրել նոր բոստանային օբյեկտներ։ Արդյունքում մենք ստացանք աարօրինակ մի ժառանգություն։ Փաստորեն բացի Հանրապետության հրապարակի կառույցներից Երևան քաղաքում չկա ոչ մի շենք, որը չի ենթարկվել որոշակի ագրեսիայի, ես կասեի թաթար-մոնղոլական արշավանքի շարունակողների կողմից։ Չեմ կարծում, որ այս տխուր շարանի մեկնաբանությունր նորություն է սրտամորմոք րնթերցողի համար, հակառակի «կարմիր գրքի» մեջ գրանցված երևանցին գիտի և ճարահատյալ հետևում է այս մարազմի հաղ-թական րնթացքին՝ ցանկանալով… Ամենայն բարիք։

Իսկ ինչպե՞ս մաքրվել։ Դուք ձաճախ նշում եք, որ «ամեն ինչ կարելի է շտկել բուլդոզերների միջոցով»։ Մի՞ թե ամեն ինչ այդքան հեշտ է։

— Ձեր նշած հրաշալի գործիքը՝ բուլդոզերը, բնակա-նաբար խորհրդանիշ է, և նրա հերոսական արշավր մաքրման գործրնթացում պայմանավորված է հասա-րակության սոցիալական պատվերով։ Ցանկացած ինքնամաքրում կուտակված բորբոսից՝ լինի այն քաղաքական, պետական, քաղաքային և բնականա-բար ճարտարապետական, պահանջում է որոշակի զոհաբերություններ, և միայն այդ դեպքում հանրու– թյունր ականատես կլինի «բուլդոզերի» հաղթական րնթացքին։ Շատերր կասեն՝ մենք պատրաստ ենք… Թույլ տվեք չհամաձայնվել որովհետև բոցաշունչ բողոք-ները, ելույթներր և նախապես լարված հարցազրույց-ների մասնակիցները մեծամասամբ՝ որոշակի բացա-ռությամբ, հենց այդ նույն «շինող-փինողներն» են, որոնցից ոչ մեկը պատրաստ չէ ոչ մի զոհաբերության։ ճարտարապետական, քաղաքաշինական ոլորտի տրամաբանական և արարիչ գործընթացը պայմանավորվում է պետության, կառավարության, քաղաքա-պետարանի և ճարտարապետական հանրության հավաքական մասնակցությամբ։ Վերր նշված որևէ բաղադրյալի բացակայության դեպքում չի գործի ոչ մի ծրագիր, և հնարավոր է՝ ապագայում մենք բոլորս ականատես լինենք նոր ցավալի զարգացումների։

Այդ դեպքում՝ ինչի՞ց սկսել։

— Կարծում եմ, առաջինր անհրաժեշտ է վերականգնել ճարտարապետների կորսված կարգավիճակը որպես հասարակության ինտելեկտուալ վերնախավի ամենապատասխանատու և բարձրագույն շերտ, մասնագետներ, ում պարգևված է ճակատագրել մեր կյանքի միջավայրը, այլ ոչ թե, ինչպես հաճախ է պատահում, կիսագրագետ պատվիրատուների խուլ ու հնազանդ սպասավորներ։ Իհարկե, կան գրագետ և հետաքրքիր մոտեցումներ, իհարկե կան արժանի նոր շինություններ, իհարկե կան նվիրյալ ճարտարապետներ և բանիմաց կառուցապատողներ, իհարկե Երևանր, անկախ առկա հարձակումից, շարունակում է մնալ հմայիչ միջավայր։ Սակայն այս բացառությունների թիվը խիստ սահմանափակ է։ Մյուս կողմից, իհարկե, պետք է նշեմ, որ վիճակը շտկել հնարավոր է, միանշանակ։ Միայն պետք է կամք և նվիրվածություն։

Շատ շուաով կսւվարտվի Մաաենադարանի շենքի նոր թևի շինարարությունը ձեր նախագծով...

— Դժվար է խոսել մի կառույցի մասին, որի ավարտին մնացել են խաշված ամիսներ։ Միակ իմ հույսը, որպես ճարտարապետի՝ վերջնակետին հասցնել մի կառույց, որը կհամապատասխանի Մատենադարանի բոլոր պահանջներին։ Իսկ նորակառույցը կգրավի իր աեղը ոչ որպես ներխուժած անկոչ hյուր, այլ առկա գլխավոր մասնաշենքի տրամաբանական շարունակություն։ վելի կարևոր է նշել Մատենադարանի նոր ծրագրերի մասին, որոնք րնդգրկում են գլխավոր մասնաշենքի, հարթակների և Մաշտոցի պողոտայից մինչև Մատենադարան տանող ճանապարհի վերակառուցման աշխատանքները։ Այսպիսով հուսովեմ՝ 2012 թվականին մենք կավարտենք ամբողջ համալիրի շինարարական աշխատանքները, կավարտենք մի գործընթաց, որր, կարծում եմ, կարևոր է բոլորիս համար։ Եվ հենց այդ կարևորությունն է, որ վերջերս իմ ուշադրությունը սևեռեց Սուրբ էջմիածնի տարածքում կառուցվող գրադարանի մասին լուրերին։ Մենք բոլորս գնահատում ենք հայ բարերարների նվիրումն ու հայրենասիրական եոանդր և բնականաբար չենք կարող երախտապարտ չլինել կարևոր հոգևոր արժեք հանդիսացող նոր կառույցի ֆինանսավորման համար։ Սակայն տարակուսանք է առաջացնում այն, որ իրենց ցանկությամբ, հուսով եմ՝ ոչ պարտադրանքով, այն կոչվելու է Մատենադարան՝ կրելով տեր և տիկին բարեգործների անունը։ Թույլ տվեք իմ տարակուսանքը հայտնել այդ կապակցությամբ և հիշեցնել որ Մաշտոցի անվան Մատենադարանի առկայությունը իսպառ վերացնում է երկրորդ տեր և տիկին անունը կրող պատասխանատու անվանման հնարավորությունր։ Հիշեցնեմ, որ մեծագույն բարերար Մանթաշովը կտրականապես արգելեց հիշատակել իր անունը նույնիսկ Թիֆլիսի և Բաքվի օպերային թատրոնների պատերին, պարտադրեց դեն շպրտել Շալյապինին նվիրված դաշնամուրին փակցված նվիրատուի անունը՝ բացականաչելով. «Մանթաշովր դաշնամուր նվագել չգիտի»։ Մեսրոպ Մաշտոցի անվան Մատենադարանր միակն է։ Ինչպես միակն է Երևանը։

Արտավազդ Եփազարյան

228 Responses

  1. Pingback: nba 2k17 mt

  2. Pingback: fifa 17 points

  3. Pingback: Nonis café, nonis café,Places to eat in Birmingham al, nonis cafe birmingham al, nonis cafe menu,Best restaurants in Birmingham al,places to eat in 5 points south birmingham al,five points birmingham restaurants,restaurants in five points south birm

  4. Pingback: Your Friendly Bitcoin Marketplace

  5. Pingback: clomy

  6. Pingback: removals from uk to ireland

  7. Pingback: APKBucket

  8. Pingback: 100 layer of lipstick

  9. Pingback: Hindi Sex Story

  10. Pingback: mold remediation

  11. Pingback: this link

  12. Pingback: testosterone isocaproate online

  13. Pingback: tivibu

  14. Pingback: mu2zen

  15. Pingback: ESOMalls

  16. Pingback: ESOMalls

  17. Pingback: mu2zen

  18. Pingback: tosgold

  19. Pingback: mu2zen

  20. Pingback: ESOMalls

  21. Pingback: esoconcept

  22. Pingback: ESOMalls

  23. Pingback: ESOMalls

  24. Pingback: tosgold

  25. Pingback: mu2zen

  26. Pingback: mu2zen

  27. Pingback: tosgold

  28. Pingback: elderscrollsonlinetips

  29. Pingback: mu2zen

  30. Pingback: hcg diet plain

  31. Pingback: sol partners curry

  32. Pingback: sol partners

  33. Pingback: business directory Bangladesh

  34. Pingback: business directory Namibia

  35. Pingback: Fabled CEO

  36. Pingback: link

  37. Pingback: fairchild group reviews

  38. Pingback: primoxyl

  39. Pingback: lawyers

  40. Pingback: women on women

  41. Pingback: Firstrow

  42. Pingback: econs tuition

  43. Pingback: Free Adult Chat

  44. Pingback: business directory Finland

  45. Pingback: https://buffedd.com/reviews/patriot-power-greens

  46. Pingback: telephone portable

  47. Pingback: is motor club america a scam

  48. Pingback: Best Online Tamil News

  49. Pingback: Best Best Online News in the World

  50. Pingback: cheap Albion online gold

  51. Pingback: ceinture hermes femme

  52. Pingback: mammut clothing sale

  53. Pingback: cole haan outlet online

  54. Pingback: patagonia outlet online

  55. Pingback: mammut ultimate jacket

  56. Pingback: nfl sports store

  57. Pingback: cheap balmain jeans

  58. Pingback: Barbour Outlet Online

  59. Pingback: keen shoes outlet locations

  60. Pingback: mbt shoes online

  61. Pingback: hermes belt outlet

  62. Pingback: Victoria's Secret online

  63. Pingback: hunter boots store

  64. Pingback: mens belstaff jacket sale

  65. Pingback: vibram fivefingers for cheap

  66. Pingback: Arcteryx jackets Sale

  67. Pingback: rene caovilla espadrilles

  68. Pingback: foulard hermes

  69. Pingback: vibram five fingers outlet store

  70. Pingback: hunter boots for cheap

  71. Pingback: lk bennett sale shoes

  72. Pingback: skechers online

  73. Pingback: Original louis vuitton outlet

  74. Pingback: canada goose outlet store

  75. Pingback: occhiali da sole ray ban offerte

  76. Pingback: fake id texas

  77. Pingback: scannable fake id uk

  78. Pingback: new balance outlet

  79. Pingback: LK Bennett outlet online

  80. Pingback: chaussure hermes femme

  81. Pingback: fake id guide

  82. Pingback: barbour quilted jackets men

  83. Pingback: Occhiali Da Sole Oakley

  84. Pingback: create fake id

  85. Pingback: merrell winter boots sale

  86. Pingback: charges for fake id

  87. Pingback: fake id cc

  88. Pingback: wisconsin fake id

  89. Pingback: superbad fake id

  90. Pingback: fake college id

  91. Pingback: ray ban occhiali da sole a goccia

  92. Pingback: fake id provisional

  93. Pingback: fake id photo

  94. Pingback: fake id printer

  95. Pingback: arkansas fake id

  96. Pingback: occhiali ray ban in offerta

  97. Pingback: fake id ireland

  98. Pingback: fake scannable id

  99. Pingback: us fake id

  100. Pingback: buy cheap nfl jerseys

  101. Pingback: oakley sunglasses for sale

  102. Pingback: connecticut fake id

  103. Pingback: Un paio di occhiali da sole ray ban

  104. Pingback: fake id usa

  105. Pingback: fake id vs real

  106. Pingback: fake id card maker

  107. Pingback: Alexander Mcqueen Outlet Online

  108. Pingback: fake caller id

  109. Pingback: pliage foulard hermes

  110. Pingback: sellier hermes

  111. Pingback: ugg discount store

  112. Pingback: make fake id card

  113. Pingback: i need a fake id

  114. Pingback: diy fake id

  115. Pingback: fake id felony

  116. Pingback: how to get a fake id

  117. Pingback: fake id online

  118. Pingback: using fake id

  119. Pingback: scannable fake id

  120. Pingback: patagonia on sale

  121. Pingback: fake id proof of age

  122. Pingback: fake id master

  123. Pingback: lk bennett shoes online outlet

  124. Pingback: cole haan discount

  125. Pingback: get a fake id

  126. Pingback: colorado fake id

  127. Pingback: jimmy choo sandals sale

  128. Pingback: Pierre Hardy outlet online

  129. Pingback: canada goose jackets sale online

  130. Pingback: fake ID online

  131. Pingback: best fake id sites

  132. Pingback: chanel outlet store online

  133. Pingback: Cheap Gucci outlet

  134. Pingback: canada goose outlet store

  135. Pingback: occhiali sci oakley

  136. Pingback: fake id washington

  137. Pingback: womens moncler jackets on sale

  138. Pingback: arcteryx outlet online

  139. Pingback: mammut outlet store

  140. Pingback: patagonia outlet online

  141. Pingback: north face womens jacket sale

  142. Pingback: fake id vs real

  143. Pingback: fake Iowa id card

  144. Pingback: louis vuitton shop

  145. Pingback: georgia fake id

  146. Pingback: european fake id

  147. Pingback: fake id generator

  148. Pingback: fake id usa

  149. Pingback: fake id penalty

  150. Pingback: fake id online maker

  151. Pingback: cheap bans

  152. Pingback: ray bands cheap

  153. Pingback: cheap oakleys for sale

  154. Pingback: ray bans sunglasses cheap

  155. Pingback: cheap ray bans

  156. Pingback: cheap rayban

  157. Pingback: how to get a fake id

  158. Pingback: cheap bans

  159. Pingback: fake id for sale

  160. Pingback: fake student id

  161. Pingback: fake id master

  162. Pingback: buy Kansas fake id

  163. Pingback: where can i get a legit fake id

  164. Pingback: real ids for sale

  165. Pingback: nj fake id

  166. Pingback: fake id Cleveland

  167. Pingback: fake id online

  168. Pingback: buying fake id online safe

  169. Pingback: Alaska fake id laws

  170. Pingback: buy a drivers license

  171. Pingback: fake id penalty Massachusetts

  172. Pingback: real id virginia

  173. Pingback: where can you get a fake id

  174. Pingback: fake id north carolina

  175. Pingback: where can you buy a fake id

  176. Pingback: Air max pas cher

  177. Pingback: Air max pas cher

  178. Pingback: Air max pas cher

  179. Pingback: Air max pas cher

  180. Pingback: cheap fake id

  181. Pingback: irish fake id templates

  182. Pingback: how do i get fake id

  183. Pingback: fake Kansas identification card

  184. Pingback: fake id KansasCity

  185. Pingback: whats the best state to get a fake id from

  186. Pingback: fake id consequences Maryland

  187. Pingback: fake id that scan

  188. Pingback: novelty id maker

  189. Pingback: really good fakes id review

  190. Pingback: fake id cards that look real

  191. Pingback: fake drivers license maker

  192. Pingback: best fake id

  193. Pingback: fake id rhode island

  194. Pingback: fake id penalty Washington

  195. Pingback: where to buy fake id

  196. Pingback: fake NorthCarolina driver's license

  197. Pingback: where can i get the best fake id

  198. Pingback: really good fake id

  199. Pingback: fake NewHampshire license

  200. Pingback: how to make your fake id look real

  201. Pingback: where do people get fake ids

  202. Pingback: fake Alaska can

  203. Pingback: Pennsylvania fake id template

  204. Pingback: real looking fake ids

  205. Pingback: kansas id card

  206. Pingback: alberta identification card

  207. Pingback: fake id nz

  208. Pingback: Raleigh-Durham-ChapelHill fake id

  209. Pingback: fake id nyc

  210. Pingback: cravate hermes occasion

  211. Pingback: Home

  212. Pingback: Billeder af vore Gravhunde

  213. Pingback: hair&nu

  214. Pingback: om salongen

  215. Pingback: BOUNCY CASTLE HIRE SURREY

  216. Pingback: Nyhistoria

  217. Pingback: golden goose soldes

  218. Pingback: crossingthreshold

  219. Pingback: Vibro plates in Gorey

  220. Pingback: website

  221. Pingback: weibsite

  222. Pingback: 2011_catch_news.html

  223. Pingback: sac golden goose

  224. Pingback: chaussures hermes femme

  225. Pingback: baskets golden goose

  226. Pingback: sac hermes pas cher

  227. Pingback: ceinture hermes pas cher

  228. Pingback: sac constance hermes prix

Leave a Reply